Verstuiking van de enkel De verschijnselen Verschijnselen van verscheuring Verschijnselen die passen bij een botbreuk De behandeling bij verstuiking De behandeling bij verscheuring De behandeling bij een botbreuk Het herstel Dit is de meest voorkomende ongevalsblessure. Ongeveer 150.000 mensen gaan jaarlijks vanaf het sportveld naar huisarts of eerste hulp met deze blessure. Bij 5 tot 20 % van de gevallen wanneer mensen hiervoor hulp zoeken, is er sprake van een botbreuk. Verscheuring van de enkelbanden heeft plaatsgevonden bij ongeveer 10-20% van de mensen die na een enkelletsel een arts bezoeken. Deze verscheuring kan meestal pas na een aantal dagen worden vastgesteld omdat het slachtoffer direct na het ongeval vaak erg veel pijn heeft. De verschijnselen In ongeveer 90% van de gevallen is er sprake van een verzwikking naar binnen(inversie). Pijn en zwelling aan de buitenkant van de enkel zijn het directe gevolg. Het slachtoffer kan meestal nog wel op de voet staan maar lopen is pijnlijk. Een eventuele bloeduitstorting wordt pas na een aantal dagen zichtbaar. Verschijnselen van verscheuring Naast bovenstaande verschijnselen zijn dit: Pijn aan de voorzijde van het onderste stukje van het kuitbeen(aan de buitenkant van de enkel); Een bloeduitstorting; Het naar voren kunnen schuiven van de voet t.o.v. het onderbeen(voorste schuifladetest). Wanneer het bovenste verschijnsel en ten minste één van beide andere verschijnselen aanwezig zijn, is er sprake van een verscheuring. Verschijnselen die passen bij een botbreuk Het niet kunnen staan of lopen op de enkel, direct na het ongeval; Een afwijkende stand van de voet t.o.v. het onderbeen; Pijn bij drukken op: de laatste 6 cm van het scheenbeen of kuitbeen, aan de achterzijde; de basis van het 5e middenvoetsbeentje (buitenkant voet);het scheepsbotje aan de binnenzijde van de wreef. De behandeling bij verstuiking De nuttige effecten van koelen met ijs, het been hoogleggen en een drukkend verband is volgens de standaard "enkeldystorsie" van het Nederlands HuisartsenGenootschap niet bewezen. Wellicht verdienen deze methoden van behandeling, gezien de wijdverbreide toepassing ervan, toch het voordeel van de twijfel. In het algemeen wordt aangeraden om driemaal daags 15 minuten te koelen met ijs. Zorg er wel voor dat het ijs niet direct op de huid wordt aangebracht, om bevriezing te voorkomen. Dus bij voorkeur met een laagje textiel ertussen. De enkel mag vanaf het begin op geleide van de pijn worden belast. Dus: alles mag, zolang het maar geen pijn doet. Dit bewegen is goed voor het herstel en helpt verlies aan spierkracht en conditie voorkomen. De behandeling bij verscheuring Naast bovenstaande maatregelen wordt een tapebandage aanbevolen, voor een periode van zes weken. Dit beschermt de buitenste enkelband. Het is de bedoeling dat de patient met deze tape de voet normaal kan blijven afwikkelen. Gebruik eventueel een aantal dagen elleboogskrukken. Het is belangrijk om de enkel regelmatig voor-achterwaards te bewegen en dagelijks het lopen te oefenen. Stop als hierbij de pijn toeneemt. De belasting kan worden opgevoerd door steeds langer te lopen met steeds grotere passen. Uit bovenstaande volgt dat gips geen meerwaarde heeft en het herstel voor wat betreft de stabiliteit en coördinatie juist in de weg staat, met name ook voor de sporter. Wanneer er na adaequate behandeling nog forse beperkingen zijn door herhaaldelijk zwikken, een onzeker gevoel en spierzwakte kan behandeling door een fysiotherapeut nuttig zijn. Deze behandeling dient dan te bestaan uit training van spierkracht en coördinatie. Om opnieuw zwikken te voorkomen, kan bij sporten met een hoog risico voor zwikken, zoals voetbal, basketbal en hockey, het gebruik van een brace worden overwogen. Wanneer hierna nog klachten bestaan, kan soms alsnog een operatie uitkomst bieden. De behandeling bij een botbreuk Soms kan met een tapeverband worden volstaan maar meestal zal ervoor worden gekozen om de enkel gedurende 6 weken met gips te behandelen. Het herstel Dit is afhankelijk van de ernst van het letsel. Na een verzwikking kan vrijwel meteen weer voorzichtig met (hard)lopen worden begonnen, mits dit geen pijn oplevert. Na één tot twee weken kan de enkel weer normaal worden belast. Na een verscheuring kan na 6 weken geleidelijk de training worden hervat. Het is verstandig om eerst te starten met zwemmen, fietsen of hardlopen op een vlakke onderlaag. Meestal kan de enkel na 3 maanden weer vol worden belast. Ook als hiena nog klachten bestaan, hoeft de enkel niet te worden ontzien. Uiteraard moet eerst een training normaal kunnen worden volbracht voordat er aan een wedstrijd kan worden begonnen. Bron: NHG-standaard enkeldistorsie Laatst gewijzigd: 22 september 2008 Naar boven