Voor wie gezond wil blijven

Ziekte als noodlot of gezondheid als keuze

Ziekte als noodlot

Gemiddeld gezien leeft de Nederlander niet erg gezond. Te weinig beweging, teveel gewicht, roken en alcohol ondermijnen de gezondheid.

Desondanks zal vrijwel iedereen desgevraagd zeggen dat gezondheid belangrijk is. Hoe komt het dan dat we zo ongezond leven?

Wie een hartinfarct krijgt zal niet snel zeggen dat hij/zij het heeft zien aankomen. Meestal komt dit volkomen onverwacht. De omgeving denkt hier vaak wel anders over. Hetzelfde gebeurt dikwijls bij andere, met leefgewoonten samenhangende aandoeningen.

De moderne mens zit bij wijze van spreken thuis op de bank te wachten tot hij ziek wordt. Is het eenmaal zover dan schrikt hij wakker. Er wordt dan nog wat tegengesparteld en er worden een aantal zaken veranderd maar het is al behoorlijk laat.

Want vaak zal men de schadelijke invloed van de leefstijl ontkennen of bagatelliseren, of men houdt zich er gewoon niet mee bezig.

We zijn allen meesters in het bedenken van redenen waarom het goed is dat we leven zoals we leven en waarom er dus niets hoeft te veranderen. Niet zelden mag het lot bepalen hoe het met onze gezondheid verder gaat, met alle gevolgen van dien.

Gezondheid als keuze

Wie dit wil, kan het heft in eigen hand nemen. De kans op ellende met onze gezondheid kan met een aangepaste leefstijl worden verkleind. Voor sommigen misschien in beperkte mate, maar voor anderen zal die verkleining van het gezondheidsrisico fors kunnen zijn.

Gezondheid bestaat alleen wanneer iemand ook het gevoel heeft dat hij/zij gezond is. Er moet niet alleen sprake zijn van een lichamelijk welbevinden maar dit moet ook gelden voor de geest.

De conclusie is echter gerechtvaardigd dat onze leefstijl ook van grote invloed is op ons geestelijk welbevinden. Dit omdat uit onderzoek blijkt dat een veelheid aan psychische aandoeningen als angststoornissen, depressie en verslavingsziekten, gunstig kan worden beïnvloed door mensen te laten bewegen. De invloed van alleen al beweging op een veelheid van lichamelijke aandoeningen is eveneens groot, zowel ter preventie als in het kader van de behandeling.

Derhalve geldt voor de meeste mensen dat gezondheid binnen handbereik ligt als men dit werkelijk wil en het nog niet te laat is. Gezondheid is voor een groot deel een keuze.

Helaas echter, is het voor veel mensen niet duidelijk genoeg dat die keuze er is. Evenmin is het voldoende duidelijk hoe die keuze voor gezondheid kan worden gemaakt.

Allemaal worden we dagelijks verleid tot het maken van de verkeerde keuzes. De schappen van de supermarkt liggen er vol mee en zij worden op indringende wijze aangeprijsd door de media. De huisarts wordt geacht om in zijn/haar spreekkamer gezondheidsvoorlichting te geven. Hij/zij kan echter onmogelijk hieraan genoeg tijd en aandacht besteden om voor wat betreft de preventie een serieus tegenwicht te bieden. Een gezond leven dreigt zo te worden ontwend, vooropgesteld dat we nog weten hoe dit moet.

En dus zijn we in een situatie terecht gekomen waarin we niet goed weten hoe we gezondheid kunnen bereiken. We zijn ook niet meer doordrongen van het belang dat er ligt voor de toekomst.

Het belang van een goede gezondheid behoort voor iedereen duidelijk te zijn. Ook moet het voor iedereen duidelijk zijn hoe een zo goed mogelijke gezondheid kan worden bereikt.

Goede verandering is blijvende verandering

Wanneer veranderingen gewenst zijn, blijft het vaak bij goede voornemens of zijn aanpassingen van korte duur. Alleen als veranderingen blijvend zijn, zullen de gezondheid en het welbevinden verbeteren. Aanpassingen in leefstijl moeten blijvend in het leven worden geïntegreerd.

Bij afvallen gaat dit vaak mis. In een te korte tijd moeten successen worden gehaald. Gewichtsverlies is hierbij het doel op een volstrekt verblindende wijze. Hiervoor moet alles wijken. Het gevolg is dat er in korte tijd veranderingen worden doorgevoerd die op de lange termijn volstrekt onhaalbaar zijn, gewoonweg omdat zij niet zijn vol te houden. Dit komt doordat de veranderingen dermate veraf staan van het leven zoals de persoon gewend is te leiden en dat hij/zij wil leiden, dat de veranderingen als een marteling worden ervaren. En dat houdt niemand vol.

Wanneer mensen beginnen met bewegen doen zij dit enthousiast en met volle inzet en niet zelden met blessures als gevolg. Ook is vaak niet iedere vorm van bewegen voor een bepaald persoon geschikt of zijn mensen volstrekt onkundig als het gaat om hoe blessures te voorkomen. Een blessure is dikwijls weer de reden om het bewegen te staken.

Wie meer wil bewegen kan het best beginnen met het dagelijks leven. Dit betekent: meer wandelen, vaker de fiets nemen, vaker de trap nemen, enz.

Wat betreft voeding en bewegen, kunnen veranderingen het beste in kleine stapjes worden doorgevoerd. Het geeft de tijd om er aan te wennen en het is niet meteen heel onplezierig. En het kan motiveren om na verloop van tijd een volgende stap te nemen.

Anders ligt dit bij roken of het gebruik van teveel alcohol of drugs. Hier geeft radicaal stoppen de meeste kans op resultaat.

Overigens, mensen die alleen op sportscholen bewegen, integreren dit bewegen niet in het dagelijks leven. Vroeger of later houden ze er weer mee op.

Het jarenlang trouw gebruiken van fitness of trainingsapparatuur lukt bijna niemand. Het is hiervoor te geestdodend. Bovendien leidt het nauwelijks tot een betere lichamelijke conditie.

Fitnessapparatuur kan een belangrijke functie vervullen bij prestatiesporten, ten behoeve van verbetering van de prestatie of desnoods voor een mooier lichaam. De conditie wordt er echter niet beter van en daarom kan men de term “fitness” eigenlijk maar beter achterwege laten.

Vuistregels

Wie gezonder wil leven moet zijn/haar leefstijl blijvend veranderen. Dit betekent dat u eerst moet bepalen wat er allemaal zou kunnen veranderen en wat u zou willen veranderen.

De doelen die u zich hierbij stelt kunnen beter op een wat langere termijn worden bereikt.

U zou bijvoorbeeld een plan kunnen maken en vervolgens proberen om in een jaar de tijd, stapje voor stapje een gezondere leefstijl door te voeren.

Dit betekent voor wat betreft de voeding:

· Voer telkens kleine veranderingen door;

· Zie afvallen vooral als een gunstige bijkomstigheid en minder als het primaire doel;

· Probeer niet om met afvallen een snel succes te behalen. Kilo’s die er snel afvliegen zullen er beslist weer aankomen.

Voor wat betreft bewegen:

• Voer telkens kleine veranderingen door;
• Verander bij voorkeur (eerst) dingen uit het dagelijks leven: meer wandelen, fietsen en de trap nemen;
• Wees voorzichtig met het beginnen van prestatiesporten. Doe dit alleen onder goede begeleiding;
• Bij blessures: ga desnoods tijdelijk iets anders doen maar probeer het bewegen vol te houden;
• Houdt de doelen laag. Volhouden is al een heel hoog doel.

Stop radicaal met roken, alcohol en drugs. Alcohol kunt u eventueel beperken tot één of twee glazen per dag mits u niet verslaafd bent en goed maat weet te houden.

Laatst gewijzigd: 14-12-2008